Historia farmy i jej lokalizacja
Gospodarstwo rolne Sakata Matabei ma głębokie korzenie w japońskiej kulturze herbacianej. Jego farma znajduje się w mieście Kumiyama (dzielnica Kuse, prefektura Kioto) – historycznym regionie Yamashiro na południu Kioto. Ta miejscowość, znana jako równina nizinna Hamadai wzdłuż rzeki Kizu, ponad 350 lat temu została uznana za idealną do uprawy herbaty.
Już we wczesnym okresie Edo (XVII wiek) zakładano tu plantacje herbaty, a właściciele zamku Yodo wyróżniali najlepsze z nich honorowymi nazwami. Zgodnie z kronikami rodzinnymi, przodek o imieniu Sakata Matabei był sołtysem wsi i dostarczał herbatę do zamku Yodo. Od tego czasu farma Matabei była przekazywana z pokolenia na pokolenie: produkcja tencha (liści herbacianych do matchy) w nowoczesnym stylu rozpoczęła się tu już w epoce Meiji (koniec XIX wieku) i obecnie kontynuowana jest przez piąte pokolenie rodziny.
Farma Matabei co roku symbolicznie przekazuje pierwsze zbiory herbaty do świątyń shintoistycznych Kitano Tenmangu i Iwashimizu Hachimangu w Kioto. Po zdobyciu najwyższych nagród na poziomie krajowym, jej właściciele mieli zaszczyt prezentować swoją matchę nawet w świątyni Meiji Jingu w Tokio podczas cesarskiego święta żniw Niiname-sai. Dziś gospodarstwem zarządza przedstawiciel piątego pokolenia, Hiroki Sakata, wraz ze swoim synem (szóstym pokoleniem). Kontynuują oni rodzinną działalność na ziemi przodków, dążąc do zachowania tradycji uprawy herbaty dla przyszłych pokoleń.
Warunki i tradycje uprawy herbaty
Położenie farmy na nizinie Hamadai zapewnia szczególne warunki naturalne, idealne dla krzewów herbacianych. Gleba jest tu bogata w substancje organiczne i piasek, co zapewnia dobry drenaż, a wahania temperatury między dniem a nocą sprzyjają koncentracji smaku w liściach. Nawet w upalne lato umiarkowana wilgotność gleby Hamadai zapewnia roślinom wystarczającą ilość wody.
Ważny jest również fakt, że na tych terenach historycznie nigdy nie używano chemikaliów, zachowując tradycyjne metody uprawy. Czyni to Hamadai jednym z unikalnych „mikro-terroir” Uji, gdzie herbata jest uprawiana w staroświecki sposób, bez agrotechniki chemicznej.
Kultywar Asahi: podejście Sakata Matabei
Szczególną sławę farmie Sakata Matabei przyniósł kultywar Asahi (朝日) – rzadka odmiana krzewu herbacianego, pochodząca z Kioto. Nazwa „Asahi” tłumaczy się jako „poranne słońce”, a ta odmiana została wyselekcjonowana przez hodowcę Hirano Jinnojō w mieście Uji i przetestowana w 1953 roku na stacji badawczej herbaty w Kioto.
Asahi nie jest oficjalnie zarejestrowany, ale jego właściwości uczyniły go legendarnym wśród producentów matchy. Uważa się, że Asahi to jeden z najlepszych kultywarów do matchy premium, choć jest niezwykle trudny w uprawie. Ta odmiana idealnie odpowiada wymaganiom wysokiej jakości tencha: delikatne, cienkie listki, które są w stanie wytrzymać silne zacienienie i przy tym pozostać miękkie i jaskrawozielone.
Na farmie Matabei kultywarowi Asahi poświęca się priorytetową uwagę. Ta odmiana stanowi dumę gospodarstwa, gdyż to właśnie z niej wielokrotnie otrzymywano krajowe nagrody za matchę najwyższej jakości. Pomimo trudności w uprawie, Sakata Matabei kontynuuje kultywację Asahi tradycyjnymi metodami, ponieważ jego smak i aromat są niezrównane. Matcha z czystego kultywaru Asahi wyróżnia się intensywnym umami, świeżym „zielonym” aromatem młodych pędów oraz długim, słodkim posmakiem.
Nasze pasje nie zmieszczą się w jednym artykule
Sakata Matabei to przykład gospodarstwa rolnego, które łączy wielowiekową tradycję i innowacje w dążeniu do doskonałości herbaty. Jego podejście do uprawy kultywaru Asahi i innych elitarnych odmian pokazuje, jak subtelną sztuką jest produkcja prawdziwej japońskiej matchy. Dzięki takim mistrzom japońska kultura herbaty wzbogaca się, a na świecie utrzymywana jest wysoka jakość zielonej herbaty matcha.
